Świadectwa


W poniższym blogowym wpisie przedstawiam historyczny dokument – jednogłośną uchwałę Rady Wydziału Fizyki i Matematyki UW, podjętą na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady w dniu 13 marca 1968 roku.
Mam wrażenie, że w Polsce nikt nigdy nigdzie tej uchwały dotychczas nie opublikował. Jeśli jest inaczej – proszę o konkretne źródło*.
Mam również wrażenie, że w marcu 1968 żadne gremia nauczycielskie żadnej polskiej uczelni nie  podjęły podobnej uchwały. Jeśli się mylę – proszę o konkretne źródła*.
*     *     *     *     *

Była godzina 18:00 w środę 13 marca 1968 roku. Przy Hożej 69 w Warszawie rozpoczynało się nadzwyczajne zebranie Rady Wydziału Matematyki i Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Na jego rezultat czekali studenci tłumnie wypełniający Salę Dużą Doświadczalną.
8 marca „aktyw robotniczy” pospołu z „ORMO” (wpisz w google) na tradycyjnie eksterytorialnym terenie uniwersytetu udzielił pałkarskiej lekcji studentom, którzy pokojowo i solidarnie demonstrowali w obronie relegowanych z uczelni kolegów. Następnego dnia pałkarska lekcja powtórzyła się przy Politechnice. W poniedziałek 11 marca studenci po wyjściu z ogólnowydziałowego zebrania w Auditorium Maximum odebrali na Krakowskim i Nowym Świecie pałkarską lekcję numer trzy. W powietrzu wisiał strajk. Atmosfera była napięta, zresztą nie tylko w Warszawie.
Późnym środowym wieczorem (22:40?) do zebranych w SDD młodych ludzi jęli wychodzić członkowie Rady Wydziału. Odczytano protokół (skrót): Dziekan zapoznał zebranych z przebiegiem wydarzeń na Uniwersytecie w dniach 8-13 marca. Rada Wydziału podjęła jednomyślnie uchwałę i postanowiła podać ją do wiadomości studentów. Lista obecności w załączeniu.

Uchwała

W głębokiej trosce o losy powierzonej nam młodzieży i w obliczu rozwijających się wydarzeń, Rada Wydziału potępia nieuzasadnioną akcje i brutalność władz porządkowych, zwłaszcza na dziedzińcu Uniwersytetu w dniu 8 marca 1968.

Rada Wydziału uważa za godne pożałowania stanowisko zajęte przez prasę, radio i telewizję, które początkowo nie dawały żadnych wiadomości o tych wydarzeniach, a następnie przyczyniły się do wzrastającej dezinformacji w tej sprawie.

Potępiamy pojawiające się w prasie w związku z obecnymi wypadkami artykuły ze sformułowaniami o charakterze wybitnie antysemickim.

Rada Wydziału jest głęboko zaniepokojona próbami wprowadzenia rozdźwięku pomiędzy klasę robotniczą a społeczność akademicką – rozdźwięku, do którego nie ma żadnych podstaw.

Na podstawie szeregu przeprowadzonych narad i spotkań ze studentami stwierdzamy z przekonaniem, że istnieje poważny kapitał wzajemnego zaufania miedzy młodzieżą a gronem nauczającym. Uważamy, że w oparciu o ten kapitał moglibyśmy przyczynić się w istotny sposób do rozładowania istniejących obecnie napięć. Przyczyniłoby się to do rozwoju naszej uczelni i ułatwiło wychowanie młodzieży w duchu socjalistycznym. Cel ten będzie można jednak osiągnąć pod warunkiem zapewnienia całemu środowisku uniwersyteckiemu należnych mu swobód akademickich.

Rada Wydziału zwraca się z gorącym apelem do studentów naszego Wydziału o wielką rozwagę w postępowaniu w tak niezwykle trudnej chwili. Jednocześnie Rada Wydziału dołoży wszelkich starań, aby zapewnić młodzieży pomoc i opiekę.

Na liście obecności podpisanych jest 43 członków Rady Wydziału (profesorowie i docenci). Oto ich nazwiska w kolejności alfabetycznej: Andrzej Białynicki-Birula, Iwo Białynicki-Birula, Czesław Bessaga, Bogdan Bojarski, Julian Bonder, Bronisław Buras, Marian Danysz, Janusz Dąbrowski, Andrzej Grzegorczyk, Teodor Kopcewicz, Wojciech Królikowski, Michał Łunc, Krzysztof Maurin, Stanisław Mazur, Andrzej Mostowski (prof.), Andrzej Włodzimierz Mostowski (doc.), Witold Nowacki, Tadeusz Olczak, Zdzisław Pawlak, Stefan Piotrowski, Adam Piskorek, Jerzy Plebański, Jerzy Pniewski, Konrad Rudnicki, Helena Rasiowa, Roman Sikorski, Tadeusz Skaliński, Ewa Skrzypczak, Leonard Sosnowski (dziekan), Adam Suliński, Maciej Suffczyński, Wanda Szmielew, Hanna Szmuszkowicz, Zdzisław Szymański, Andrzej Trautman, Włodzimierz Tulczyjew, Józef Werle, Kazimierz Wierzchowski, Zdzisław Wilhelmi, Aniela Wolska, Andrzej Wróblewski, Janusz Zakrzewski, Roman Żelazny.

*     *     *     *     *

Muszę użyć wersalików i grotesku. Grzebałem w różnych źródłach z 1968 roku, ale NIGDZIE nie znalazłem stanowiska żadnej rady żadnego wydziału żadnej polskiej uczelni CHOĆ TROCHĘ PODOBNEGO do wyżej cytowanej uchwały. Uchwałę tę podjęto – powtórzmy – JEDNOGŁOŚNIE. Uchwała ta została natychmiast przedstawiona studentom, a to w tamtych czasach oznaczało de facto przekazanie jej do wiadomości publicznej. Do wiadomości Narodu.

To, że wydarzenia Marca ’68 przejdą do historii, okazało się później, a nawet znacznie później. Tym cenniejsze jest świadectwo dane w chwili, gdy się o tym nie wiedziało. Świadectwo dane własnemu sumieniu, własnym poglądom i własnym wartościom. Dla mnie ta uchwała jest pięknym dowodem cywilnej odwagi i odpowiedzialnego patriotyzmu jej Sygnatariuszy. Jestem dumny, że niektórzy z nich pół wieku temu byli przez chwilę moimi nauczycielami.

Stanisław Remuszko
nr albumu 65660
remuszko@gmail.com, +22 641-7190, 504-830-131
——————————-
*W ramach weryfikacji przedstawionych na wstępie dwóch hipotez, dotarłem dziś – 13 marca 2018 – do źródeł świadczących jasno, że bardzo podobną uchwałę jednogłośnie podjęła 15 marca 1968 Rada Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Zainteresowanym polecam jej treść:
oraz list Rady do rektora:
Dodam, że dziś o 12:15 odbędzie się posiedzenie otwarte Rady poświęcone 50. rocznicy Wydarzeń Marcowych na Uniwersytecie Wrocławskim.
*     *     *
Gdzieś na Krakowskim słychać wrzask
Mundurów sinych długi szereg
Rozwija ciasną tyralierę
Niesie się pałek miękki trzask
Gdzieś na Krakowskim słychać wrzask

A tam – studenci. A tam – młódź.
Jaśnieje czapek gęsty krąg
I białość zaciśniętych rąk
I nagle rozkaz: boj i młóć!
Onych – studentów. Oną – młódź.

Przechodnie stali na Krakowskim
Pięści w kieszeniach pochowali
Przez bramę ciemną spoglądali
(W „Życiu”: …mówili o Zambrowskim…”)
Stali przechodnie na Krakowskim

A potem prasa, radio, tele
A portem „Żydzi robią szum!”
„Zwyczajnych chuliganów tłum!”
„Znamy syjonistyczne cele!”
Mówiły prasa, radio, tele

I minął tydzień.  I był wiec.
„…z Krakowa, Łodzi i Lublina
Wrocławia, Gdańska i Olsztyna
Wszyscy to samo chcą nam rzec!
Koledzy! Razem! Dzisiaj wiec!”

Chcą się nas pozbyć wykrętami
A my nie chcemy rewolucji
A my: Wolności, Konstytucji!
Bracia, wszak nie jesteśmy sami
Niech żyje Polska! POLSKA Z NAMI !!!

[Stanisław Remuszko, marzec 1968]

Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Możliwość komentowania jest wyłączona.